Bolesne spolkowanie
Odczuwanie bólu przy stosunku płciowym określane jest terminem bolesne spółkowanie (termin medyczny- dyspareunia). W zależności od przyczyny, ból może być umiarkowany lub ostry. W niektórych wypadkach powoduje, że współżycie płciowe staje się niemożliwe. Dla większości kobiet pierwszy stosunek jest doświadczeniem przykrym - zwykle z powodu rozerwania błony dziewiczej, na ogól połączonym z niedostateczną ilością śluzowej wydzieliny w pochwie. Po okresie dostosowania, zdaniem dr Helen Singer Kapłan - dyrektora Programu Ludzkiej Płodności w Szpitalu Cornell Uniwersyteckiego Centrum Medycznego w Nowym Jorku. spółkowanie nie powinno sprawiać bólu. Według danych dr Kapłan, połowa pacjentek doświadczających bólów przy stosunku ma po temu przyczynę natury fizycznej. U reszty przyczyny bolesnego spółkowania mogą być natury emocjonalnej lub też łącznej - fizyczno-psychologicznej. Do fizycznych przyczyn uporczywych bólów przy stosunku należą: opryszczką płciowa, zapalenie pochwy, stany zapalne w miednicy mniejszej, endometrioza, przemieszczona lub tyło-zgięta macica, ścieńczenie błony śluzowej pochwy w następstwie menopauzy lub podczas karmienia piersią oraz odczyny alergiczne na środki antykoncepcyjne. Czasem przyczyną bolesnych stosunków mogą być źle zszyte nacięcia krocza po porodzie i inne uszkodzenia okołoporodowe. Wśród przyczyn emocjonalnych bywa uczucie gniewu, obawa przed ciążą, a także poczucie winy. Znaczącą rolę mogą też odgrywać nadużycia seksualne w dzieciństwie lub przeciwnie - nadmiernie pruderyjne wychowanie. Objawy dyspareunii mogą wystąpić u kobiet, które w przeszłości były zgwałcone. Jeśli przykre odczucia są usilnie tłumione, mogą doprowadzić do objawów tzw. pochwicy (yaginismus), tj. mimowolnego silnego skurczu mięśniówki pochwy, uniemożliwiającego wprowadzenie prącia.